>

Workshop flessenmuur bouwen gegeven op zaterdag 31 maart en zondag 1 april

Hier volgt een verslag betreffende de workshop waaraan ik als deelnemer meedeed.
Ik ben de avond ervoor al naar het Ecodorp Brabant in (adres /plaats toevoegen) gereden omdat ik anders wel verdraaid vroeg zou moeten vertrekken om er om 9.00 uur, het begin van de workshop, te kunnen zijn. Na een vriendelijk ontvangst ’s avonds door Wieke en Timo ben ik in de auto (type bestelbusje) gaan slapen. Hoewel ik als prinses op de erwt op dikke lagen lag was het behoorlijk koud en stonden de ijskristallen ’s ochtends op de ramen.
De planning van de eerste dag was om in de ochtend theorie betreffende een (glazen)flessenmuur door te nemen en ’s middags er mee aan de gang te gaan. Daarnaast wordt er van je verwacht dat je meedraait in de (huishoudelijke) taken op het terrein.
Na het opwarmen en ontbijten begon de workshop rond 9.00 uur. Marinka heeft meerdere aspecten met ons doorgenomen, zoals:
- de verschillende mogelijkheden qua materiaal van de flessenmuur – flessen muren
van blik, plastic of glas;
- een stukje geschiedenis – wanneer het gebruik van glas in muren begon en de voordelen van het glasgebruik;
Bij dit laatste stuk kun je aan veel denken… Leuke wetenswaardigheden kwamen aan bod. Men denkt dat het eerste huis met muren van flessen in 1902 gebouwd is door William F. Peck in, Nevada (USA). Het huis is met 10.000 flessen gebouwd. In een ‘mining camp’ werden door de bewoners hun huizen gebouwd uit alles wat er voor handen was. Aangezien in dergelijke plaatsjes de kroegen er vaak al snel kwamen, waren de alcoholflesjes in overvloed aanwezig. (Meer over bottle houses: http://www.agilitynut.com/h/otherbh.html)

Een andere reden om (glazen) flessen te gebruiken kan het recyclingsoogpunt zijn. Glas kan de lichtopbrengst in een huis vergroten en is bovendien een bouwmateriaal dat eenvoudig hergebruikt kan worden. Mike Reynolds is hiermee in de jaren zeventig aan het werk
gegaan. Hij is de grondlegger van het earthshipconcept.


Daarnaast speelt het esthetische aspect speelt natuurlijk ook mee. Marinka liet ons werk zien van Friedrich Hundertwasser.
Hij gebruikte flessen als verassende decoratieve elementen in sommige van zijn bouwwerken.
Door de earthships van Reynolds ben ik ook ooit geïnteresseerd geraakt in het idee van een flessenmuur. De glazen fles is een bouwmateriaal dat niet eens gerecycled hoeft te worden, oftewel een bewerking hoeft te ondergaan, maar het kan zo hergebruikt
worden.
Na deze onderwerpen hebben we het de verdere ochtend gehad over de praktische zaken. Welk proces moet doorlopen worden voordat je werkelijk klaar bent om te gaan bouwen?
Van de flessen moeten bouwstenen gemaakt worden en het bindmateriaal, in dit geval lee m, moet klaargemaakt worden. Aan de hand van de het volgende fotoverslag leg ik het één en ander uit wat we geleerd hebben.


We zijn naar het gebouw gelopen waar we een begin zouden gaan maken met de flessenmuur. Al eerder was in de tegenoverliggende gevel een deel met flessen gemaakt.


De reeds aanwezige “glasmuur” zal nog afgewerkt moeten worden, het moet als het ware nog gevoegd worden, maar het gaf zeker een idee hoe het resultaat van ons deel er ook uit zou kunnen gaan zien. Het was de bedoeling dat de kant waar wij aan zouden werken meer licht zal moeten doorlaten en we dus meer gebruik van blanke flessen zouden moeten maken.
We zijn vervolgens aan de slag gegaan: de al eerder verzamelde en schoongemaakte flessen naar de bouwplaats halen, de flessen op de juiste lengte afzagen met behulp van een zaagtafel met keramische zaag en vervolgens de twee helften tot bouwstenen maken.

Bij het uitzoeken van koppels moet de diameter overeenkomen en verder moest er gezien de maximale lichtopbrengst nagedacht worden over het wel of niet combineren van

verschillende kleuren glas.

Omdat er veel meer groene flessen waren dan blanke, of overige, hebben we er voor gekozen de onderste laag flessen, die bijna niet zichtbaar zal zijn, wel van volledig groene bouwstenen te maken om de blanke te sparen voor de hogere lagen.
De fleshelften worden met breed plakband aan elkaar gezet. Vervolgens word er een vel
plastic omheen gedaan die ook geplakt wordt. Het plastic doet denken aan het plastic dat om een zak tuinaarde zou zitten: zwart aan de ene kant en wit aan de andere. Dit wordt met de witte kant binnen om de glazen bouwsteen geplakt teneinde de reflectie en daardoor de lichtopbrengst te vergroten. Als dit alles gebeurd is heb je een bouwsteen!

Gezien de positie van de flessenmuur moesten we gebruik maken van een ladder en een stellage om op het dak te komen.


De leem was de vorige dag al voor ons aangemaakt aangezien de leemmix een dag moet staan om te “zetten”. Wij zijn met deze leemmix aan de gang gegaan. Met dit resultaat. Oeps!

Zoals een kenner misschien al aan dit plaatje vermoedt; het was geen leemmix, maar enkel leem met water! Wij zijn helaas te lang hiermee verder gegaan.


De juiste mix voor een krimparme leemsamenstelling had moeten zijn:

4 delen zand, 1 deel leem/klei. Het moet worden gezeefd om de klonten (en steentjes) te verwijderen, dit maakt het mengen eenvoudiger. Zand en leem worden dan samengevoegd en vermengd met water tot de juiste dikte. Je mengt er vervolgens nog wat stro doorheen en vergeet niet dat deze mix een dag moet “zetten” voor gebruik.

Deze mix is dus voor de volgende dag.

Uiteraard ging het maken van bouwstenen (het zagen van de flessen, het aan één plakken van de helften en het beplakken met plastic) gewoon door terwijl de bouwstenen boven op hun plek gelegd werden.


Dit was dag 1 wat betreft de workshop.

Ieder die bleef eten had zijn huishoudelijke taken te verrichten. Die avond was er een lekkere maaltijd die gezamenlijk gegeten werd in de kas op het terrein. En ja weer was het een
koude nacht in die auto.
Aangezien er op dag 2 van de workshop andere mensen zouden komen dan op de eerste zou de dag weer zou beginnen met dezelfde theorie die Marinka ons op zaterdag al verteld had. Ik heb me daarom gemeld voor een huishoudelijk klusje en ging na de lunch met de workshopgroep verder.
We hebben ons werk van dag 1 verwijderd omdat de leem dus niet goed was en zijn verder gegaan met een veel compactere leemmix.

We zijn verder gegaan met het maken van bouwstenen en hebben we wat proefjes gemaakt.


Dit is een fles waar glasscherven van een blanke fles en een paar scherven van een blauwe fles in zitten. Geen succes omdat het effect slecht zichtbaar is en het veel te weinig licht doorlaat.

Dit is een halve blanke fles om een hele blanke fles geschoven. Het geeft een leuk effect en lijkt niet teveel licht weg te nemen. Een mogelijk succesje.
Laag twee, waarvan de eerste amper te zien is en dus deze eerste laag groen kan zijn:


Ondertussen was het tijd om na te denken over een eventueel patroon. Hierbij kun je denken aan bijzondere kleuren of bijzondere vormen.

De blauwe bouwstenen die je hierboven (en hiernaast) ziet zijn gemaakt van een halve blauwe fles en een halve blanke fles, waarbij je de blanke zijde aan de buitenkant plaatst om weer de maximale lichtopbrengst te krijgen.
Je kunt hier ook zien dat we moeite gedaan hebben om de afstanden tussen de flessen regelmatig te houden.
Om bekwamer te worden in het maken van de juiste leemmix, en ook om de mensen die er de dag ervoor niet waren dit te laten oefenen, werd er meer leemmix aangemaakt.



Zoals je ziet is het eindresultaat een behoorlijk compact materiaal in plaats van dunne klei.

Ondertussen werd het behoorlijk lastig om op sommige plekken er nog goed bij te komen.

Het begin van de derde laag.
Na enig overleg werd een blauwe golf in het grootste vlak afgewezen omdat de blauwe flessen weliswaar heel mooi zijn maar het ook erg donker maken. Het nieuwe plan was als volgt: door gebruik te maken van grote augurken/zuurpotten zouden we een groter lichtvlak kunnen creëren en daar omheen enige kleur aanbrengen door een paar blauwe bouwstenen.



Hoewel we graag de afstand tussen de flessen regelmatig wilden houden is dat dus iets wat je enigszins los moet laten als je flessen van verschillende diameters gebruikt. Je kunt dat hierboven zien rondom de grotere bouwsteen van de augurkenpotten.

Helaas was het toen tijd voor mij om weer huiswaarts te gaan en is het eindresultaat voor mij nog een raadsel. Maar niet getreurd, thuis zal ik nu eindelijk aan mijn eigen project kunnen beginnen. Ecodorp Brabant hartelijk dank! Gegroet, Helene
Er volgt nog een kleine samenvatting en leuke/interessante internetlinks.

Materialen nodig voor een flessenmuur

Flessen
Een keramische tegelsnijder. De snelste manier om een groot aantal flessen te verwerken. Bindmiddel. Wij gebruiken krimparme leemsamenstelling, gemaakt uit leem, zand en water.
De verhouding is zand (4) – leem/klei (1).

- Het zand wordt gezeefd om de klonten (en steentjes) te verwijderen, dit maakt het mengen eenvoudiger.

- Zand en leem worden samengevoegd en vermengd met water tot de juiste dikte.

- We mengen met de hand of mengen met een mixer.

- Het leemmengsel moet een dag “zetten” voor gebruik.

Klei kan je in poedervorm kopen of zelf uit de grond halen in sommige gebieden
In dit laatste geval moet je controleren of in de grond voldoende klei bevat.
(Testing soil for clay: http://www.youtube.com/watch?v=hh211b8b5FE&feature=related ).

Andere hulpmiddelen

Een waterpas om te controleren of de lagen nog een beetje gelijk lopen
Emmers om de leem naar locatie te brengen
Fundering onder de flessenwand

Wat hebben we gedaan?

- Flessen bouwstenen maken

- Krimparm leem maken met mixer

- Flessenmuur opbouwen

Het maken van deze flessen bouwstenen gaat als volgt:

- verzamel flessen

- sorteren flessen

- maak ze schoon

- snij de hals af

- plak de twee rechte helften aan elkaar met plakband

- voorzie de flessen van folie tegen het verlies van lichtstralen.

Inspiratie

- Blauw object in tuin: http://www.flickr.com/photos/thatcar/tags/cobalt/

- Glasmuur in tuin (verlicht): http://www.flickr.com/photos/joshrussell/364909966/

- Badkamer in eartship Jacobsen:

http://www.flickr.com/photos/earthshipkirsten/sets/72157600787356349/with/7945994
81/

- Van alles in Phoenix earthship:

http://www.flickr.com/photos/juli/sets/72157622356297884/

- Allerlei verschillende flessenmuren: http://inspirationgreen.com/glassbottlewalls.html

- http://en.wikipedia.org/wiki/Bottle_wall

\ \:

Bottle Wall

Bottle wall at night